LETTERS EN CIJFERS 1

titels - kopie (2)

Mijn laatste rapport van de tweede kreeftskeerkring van de Kweekschool begon als volgt:

  • Bijbelkunde               8
  • Kerkgeschiedenis      9
  • Geloofsleer                 8

Daar kon ik mee thuis komen; prompt werd ik uitgenodigd door een of ander genootschap, Socrates of Lazarus, zoiets. Op de een of andere manier heb ik altijd meer gehad met letters dan met cijfers. Geen cijferkunde, wel letterkunde. Maar die cijfers bleek ik later  toch nodig te hebben. Doorleren, werken. En meer van die onzin. Hoe ik me daar uitredde, zal ik eens haarfijn uit de doeken doen.

Als kind las ik veel en graag. Zelden ging ik voor mijn plezier cijfers lezen of sommen maken. Het was nog in de tijd dat er niet 12 % dyslectici in de klas zaten. Ook geen 10 % ritalin-slikkende druktemakers, een draai om de oren konden ze krijgen van juffrouw W.C. Deur. Het was dezelfde tijd dat de vaste 20 % hersenlozen, die ieder land in alle tijden steevast telt, geen sociale kanalen had om hun feiteloze meningen te spuien. Ik las  ongehinderd wat vast en los zat, schreef verhaaltjes in een schrift en maakte desgevraagd mijn sommen.

Op de ulo breidde mijn letterlijke wereld zich uit: Nederlands, Engels, Frans, Duits. Heel veel later kwamen daar nog eens Latijn en Gotisch bij en voor mijn lol ook nog even Spaans. Algebra, boekhouden, handelsrekenen, dat vond ik maar niks. Maar meetkunde vond ik wel grappig, al die lijnen, mooi was dat. Mijn cijfers waren navenant. Gelukkig kon ik boekhouden en handelsrekenen na enkele jaren laten vallen. Vooral boekhouden vond ik niets, ik hield wel van boeken en wilde die meestal wel houden, maar was ik aan het boekhouden dan wist ik niet of de getallen links of rechts moesten staan en onder of boven de streep. Ook kwam er steeds iets anders uit mijn finale berekeningen. Had ik toen maar geweten dat ik een dikke 10 jaar later een winkel zou runnen met gebruik van een echte kassa. Op 14 juli (bestorming van de Bastille) 1960 kreeg ik bij mijn Diploma M.U.L.O. A een ‘lijstje van cijfers’ met daarop een 7 voor algebra en een 6 voor meetkunde.

In de eerste leerkring van de Kweekschool vonden ze het nodig mijn wiskunde op te vijzelen. Ik kreeg algebra, planimetrie (?) en stereometrie. Het laatste vak kwam me goed van pas, toen ik in Harlingen een nieuwe en geheel eigentijdse geluidsinstallatie ging aanschaffen (zie ook: Me, My iPod & Myself ). Deze vakken werden in het tweede jaar in één cijfer uitgedrukt, drie maal een 8. In het vierde jaar kregen we in het kader van de Speciale Didactiek hoofdrekenen. Dat vond ik gaaf, maar dat kon ook aan de werkwijze liggen. De leraar gaf in de klas moeilijke sommen op en dan ging het erom wie als eerste de uitkomst door de klas kon schreeuwen. We leerden daar ook allerlei handige trucjes voor. Tot mijn verrassing kon ik  hierin aardig meekomen en tamelijk vaak iets niet al te fouts door de klas schreeuwen. Op de eindlijst van de tweede keerkring had ik een 8 voor de Speciale Didactiek van het Rekenen (evenals voor Nederlandse Taal en Letterkunde trouwens).

agenda 1962

Voor mij ligt een klein, groen zakagendaatje. 1962 staat erop. En balatum n.v. / huizen (nh.) holland. Een relatiegeschenk. In dit piepkleine agendaatje paste ik mijn rekenkundige vaardigheden toe. Veel zakgeld kreeg ik niet. Af en toe werkte ik wat of deed karweitjes voor mijn vader, zoals rekeningen naar klanten brengen. Eens, in een zomervakantie fietste ik naar Zeeland waar mijn oom woonde. En Frits natuurlijk. Wemeldinge, de naam zegt het al. We gingen daar in de fruitteelt werken (bassen trakken), dat viel nog niet mee. Je werd betaald naar gelang de hoeveelheid bessen die je getrokken had. Ik trok wat af. En aan het eind van de week hadden we money in de pocket en fietsten verheugd naar huis, terwijl we luidkeels zongen:

Hoera, we hebben centen

Hoera, we hebben geld

Nu kan de deur weer open

Wanneer er wordt gebeld.

In dat agendaatje hield ik mijn geringe inkomsten en uitgaven bij, een boekhouding dus, ik was 17 jaar. Voorin staat 1 Lux fr = ƒ0,07 / Oost Schilling = 100 Groschen = 0,13. Interessant. Daaronder staat quam dilectatem ex studio capimus – welk een behagen scheppen wij in de studie. Op 1 januari ontving ik ƒ5,- van mijn vader en ging naar Wageningen (ƒ0,60) naar de film Laatste Dagen van Pompeii (ƒ1,40). Op 4 januari kocht ik 1 snaar ƒ0,25 en 1 muziekparade ƒ0,55. Later ontving ik voor oppassen ƒ1. Op 25 januari ging ik naar Zeist (kreeg van ma ƒ1,- en van pa ƒ2,50) en ging daar naar de film La Vie met Maria Shell en daarna naar café Marijke waar ik een Cola en een bier dronk (ƒ1,45). En zo gaat het maar door.

fin. overzicht

De films die ik verder zag: Exodus, The Guns of Navarone, West Side Story (die zag ik in Amsterdam in de bioscoop Du Midi aan de Apollolaan, ik was daar met mijn vriend Henk B., na afloop waren we zo onder de indruk en zo van slag dat onze versierpogingen bij enkele Amsterdamse schonen niet echt aansloegen, we gingen toen maar naar de kroeg en later overnachten bij mijn neef Jaap; een paar weken later kocht ik de plaat West Side Story voor ƒ6,25!), Spartacus, The Five Pennies, The Young Ones. Ik zat veel bij Cafetaria Mol (steeds ƒ0.50), gaf ook geld uit aan cadeaus, per maand ƒ2,- aan dansgeld. Op koninginnedag gingen we met de bus naar Apeldoorn (of all places) en op hemelsvaartsdag, 31 mei, weer, nu naar de AVRO-dag (ƒ11,75 voor pils etc.; die pils weet ik nu nog, want op de terugreis in de laatste bus moest ik vreselijk pissen, maar ik kon er niet uit). Ook besteedde ik merkwaardigerwijs nogal wat geld aan postzegels. Achterin de agenda staat, denk ik, de oplossing: adressen van o.a. Maria Romanowsky en Edith Braun in de DDR, Bärbel Lagershausen uit Bremen en Inge Wagner uit Hannover.

Mijn zus Hanneke werkte in Wageningen bij de NCRV. In juli ging ik daar ook werken, als vakantiekracht. Van het geld dat ik daar verdiende ging ik onmiddellijk na mijn 18e verjaardag in augustus met mijn vrienden Jan, Henk en Co naar Terschelling. (Tegenwoordig zouden dat Sem, Milan en Kevin zijn, en in een parallelle wereld Mohammed, Mohammed en Mohammed, maar dan met een andere bestemming.) Wat ik op (niet in) Terschelling allemaal meemaakte vertel ik nog wel eens. In ieder geval heeft het zo’n indruk gemaakt, dat de agenda vanaf augustus maagdelijk leeg is, afgezien van 20 september: tandarts. Helemaal achterin staan maandelijks overzichten: inkomsten en uitgaven en eindresultaten, maar ook dat houdt na augustus op.

agenda 1966

Ook als student in Amsterdam had ik geen vetpot. Vaak was het tegen het eind van de maand brood met pindakaas eten en heel goedkoop bier drinken, het leek de middeleeuwen wel. In mijn agendaatje 1966 vind ik nog enkele winst- en verliesrekeningen. De week van 1 november nog in kas ƒ149,- en uitgegeven ƒ28. Maar een maand later, de week van 13 decemberƒ10 in kas, uitgegeven ƒ67. Dat ging niet goed. In januari: in kas niks, uitgegeven ƒ5. Pas een week later heb ik weer ƒ242,50. Zeker naar huis geweest. Of een bijbaantje, ik werkte o.a. bij Luycks, hoort erbij, en bij wijlen de Frieslandbank. Een vast inkomen zou wel handig zijn. Jongen, word toch ambtenaar.

Vanaf oktober 1968 ging ik lesgeven aan een mavo in Harlingen, een christelijke mavo nog wel, die later samenging met de katholieken en toen dus iets minder christelijk werd. Ik gaf daar Nederlands, letters dus. Als ik iets gaf, wie kreeg dat dan? De krijgers waren deels stads-Friezen met een Harlings accent (“Als je in Harlingen kan lesgeven, kun je overal lesgeven.”) en deels Friezen uit de omgeving die echt Fries spraken. Ook mijn collega’s spraken Fries. Dat was leuk in de pauzes, ik gaf Nederlands maar kreeg Fries. Al gauw kon ik noodgedwongen Fries verstaan en lezen. Ik verdiende geld, money, pegels voor mijzelf, voor Anneke en voor de kinderen die zich al snel aandienden. Giraal geld, zou het genoeg zijn? En stond het in verhouding met mijn inspanningen. Het rekenen en cijferen begon en hield nooit meer op. Huishouding, huur, verzekeringen, ziekenfonds of particulier, pensioenbijdrage, later hypotheek, lijfrente, auto op afbetaling, belastingen. Dus bijlessen geven aan de avond-mavo en aan afgestudeerde mavisten die in de zwakzinnigenzorg wilden gaan werken. Op gezette tijden ontving ik frontberichten van wat mijn arbeid in het zweet mijns aanschijns me had opgeleverd. Zo’n 40 jaar lang kreeg ik die loonoverzichten, ik heb ze allemaal nog.

salarisstrook

De eerste die ik kreeg was van oktober 1968, handgeschreven. Mijn loon was ƒ1062, nee toch niet, dat was doorgehaald en in rood stond ernaast ƒ1063, een gulden meer dus, dat was mooi meegenomen. En dat voor 24 lessen Nederlands per week, 3 lesuren geschiedenis, ook 3 uur bijbelse geschiedenis en 3 taakuren. Dus 30 lesuren per week op niveau 3, plus voorbereiding (ik wist van niks, er was een volledige asymmetrie tussen beroepsopleiding en beroepsuitoefening), plus nakijken en correctie (opstellen, dictees, proefwerken), plus vergaderingen in het Fries en naschoolse activiteiten, bijvoorbeeld als Zwarte Piet op een bakfiets door de stad rijden bij een puzzeltocht, toen mocht dat nog. 30 en later 32 uur lesgeven mocht ook nog, tegenwoordig pleit men voor 20 uur per week, dat zou zat zijn. In mei 1974 was mijn maandloon gestegen naar zo’n ƒ1800.

IMG_20160804_0001

PEP

 

 

      

 

Advertenties

2 thoughts on “LETTERS EN CIJFERS 1

  1. ik zat ooit 1 jaar op de christelijke landbouw school en kreeg ook een 8 van dominee Derde , ja zo hete die man , trof hem wel eens nadien als ik aan het melk monsteren ging rond het dopt Purmerland waar hij werkte
    op de middelbare landbouw school nadien zakte ik voor algebra en frans , maar die 8 heb ik binnen hihi
    ik leef nu soms op brood en pindakaas , jaren ’50 en ’60 Amsterdam was feest als kind
    Fries versta ik en ben ik er wat dagen spreek ik het ook weer een beetje , met dank aan mijn moeder
    m’n eigen taal is ABA van af geboorte tot nu , ook al ben ik er al weg sinds ’66
    oja in ’69 ving ik op een loonbedrijf in de Beemster f 250,00 per week , moest ik dienst kreeg ik f 202, 00 per maand en ik was geen vrijwilliger wat denk je , ik opstandig hihi , ja nu nog

    Like

    • Mooie reactie, die juffrouw heette echt juf Deur, maar WG of zo en wij maakten daar WC van. Ze sloeg met een soort knuppeltje op je kont, dat kon allemaal in het chr. Ede.

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s