EEN MOOI GEDICHT

Heel vroeger schreef ik gedichten. Veel bijval kreeg ooit mijn gedicht Smakelijk Eten.

Wie bieten eet
Bloedt uit zijn reet
Maar eet je rijst met sambal
Dan kak je met een knal
Wat heet.

Ook herinner ik me een gedichtencyclus getiteld: East is East and West is West and never the twain shall meet (naar Rudyard Kipling). Deze cyclus omvatte 13 gedichten, waarvan de titels de opeenvolgende woorden van de titel van de cyclus waren. Twee gedichten heetten dus East en in één daarvan kwam een passage voor over twee Turken die op de fiets door Amsterdam reden met ieder een krat Grolsch op de bagagedrager. Ze zongen luidkeels De herdertjes lagen bij nachte. Meer weet ik er ook niet meer van, alles weggeflikkerd. Er worden in Nederland meer gedichten geschreven dan gelezen, denk daar maar eens over na.

gedicht gedicht 3

Waar komt die drang vandaan en waarom noemen we het eigenlijk een gedicht? Ik heb daar eens over nagedacht en heb denk ik een antwoord gevonden. Het heeft te maken met onze Condition Humaine. We komen ongevraagd op de wereld, gaan dan maar leven, maken ervan wat ervan te maken valt, maar toch zitten we geregeld met een gemis, een leegte, een lacune, een leemte, iets is er niet, er is zeg maar een gat in het leven. Dat gat, die leegte willen we opvullen. Dat kan op veel manieren. Je klem zuipen, naar de hoeren gaan, godsdienstig worden, verdovende middelen gebruiken, ouder worden, je kop in de oven stoppen, er woorden aan geven, bij Sigmund op de bank gaan liggen. Ik heb het allemaal geprobeerd. Sigmund zei tegen me: Er is geen gat, dat gat ben jezelf. Dat vond ik wel een diepe, maar veel hielp het niet. Het enige wat helpt is ouder worden. Je vult in wezen uiteindelijk zelf het laatste en definitieve gat. Misschien dat Sigmund dat bedoelde. Maar de optie om er woorden aan te geven komt er dicht bij. Je dicht het gat met woorden, totdat het gat voor je gevoel, al is het maar tijdelijk, is gedicht. Et voilà, een gedicht! De Engelsen noemen het een poem, dat rijmt op boem, ik weet niet waar die Engelsen dat gat mee vullen.

gedicht 2

Ik heb heel wat gedichten gelezen, maar dat kwam ook door mijn beroepsopleiding. Het examen MO-A Nederlands bestond uit een deel taalkunde, een deel letterkunde en je moest een opstel schrijven. In het deel letterkunde kreeg je ook een gedicht voorgeschoteld. Je kon dat kort voorbereiden en daarna moest je het voor twee personen aan de andere kant van de tafel analyseren. Jij zweten en stotteren. Uit welke tijd kwam het gedicht, welke stroming, welk -isme, wat was er over de vorm te zeggen, het taalgebruik, wat wilde de dichter eigenlijk vertellen, wie was de dichter? En die twee heren een beetje verveeld luisteren, naar buiten kijken en denken aan de som gelds die ze aan het eind van de week kregen. Doodeng! Dus ging ik me gedegen voorbereiden. Ik woonde toen tijdelijk op de zolder bij mijn ouders aan de Graaf Bentincklaan in Ede. Ik kocht een rol behang en bevestigde die met de achterkant naar voren uitgerold langs twee muren van mijn kamer. Daarna verdeelde ik de eerste zeven meter van de rol van tien meter in Tijdperken (middeleeuwen, renaissance, verlichting, romantiek tot aan de tachtigers). Die periodes verdeelde ik weer onder volgens de indeling van het vierdelige Handboek tot de Geschiedenis der Nederlandse Letterkunde van Gerard Knuvelder. Vervolgens verdeelde ik de rol horizontaal in tweeën. In de bovenste helft schreef ik kenmerken van de perioden, de belangrijkste schrijvers en hun kenmerken en werken. Toen ik dat allemaal in verschillende kleuren en diktes had uitgewerkt ging ik heel veel gedichten lezen. Bundels, bloemlezingen, overzichten, schoolboeken met liefst heel veel uitleg. En daarvan maakte ik notities, de oudere dichters in de onderhelft voor 1880 en de rest onderverdeeld op de laatste drie meter. Per dichter of groep dichters de naam, jaartallen, persoonlijke thematiek, eigenaardigheden, taalgebruik, vormkenmerken. Dat was wel een heel werk, maar ik had toch het idee dat ik me redelijk goed voorbereidde, dat ik bij wijze van spreken het angstaanjagende gat van welk gedicht zal ik krijgen met die tien meter behang aardig opvulde. Dagelijks schreef ik er wat bij en iedere avond voor het slapengaan nam ik een meter tot me.

Het examen kwam er aan. We schrijven 1968. Ik weet er niets meer van! Het enige dat ik nog weet, is dat het in Utrecht was, in een hotel aan de Mariaplaats. Welk gedicht ik kreeg, weet ik dus ook niet meer, misschien Achterberg, of Bloem of Charles of noem het hele alfabet maar op. Maar ik moet het wel aardig gedaan hebben, want ik ben ervoor geslaagd.

in de rijin de rij

En de rol behang? Ik gooi nooit iets weg, maar ook de rol behang is spoorloos verdwenen, misschien andersom weer op de muur geplakt. Over 50 jaar, als niemand meer leest of schrijft en de meerderheid van de bevolking hun gat dicht met de islam, zal het huis aan de Graaf Bentincklaan met het nummer 30 in Ede worden afgebroken. Een paar bouwvakkers beginnen er aan op zolder. Ze scheuren het behang los. En een van de bouwvakkers zegt dan: Hé, wacht eens. Daar staat wat op, wat zou dat zijn? Uit de oorlog? Of misschien een bericht in code. Het lijkt wel iets uit de christelijke schuilkerk. Met veel geduld en voorzichtigheid wordt de rol van tien meter er vervolgens afgehaald en aan de autoriteiten overhandigd. De autoriteiten laten een expert komen en die ziet meteen wat het is. Hij brengt de rol behang in het geheim naar een van de laatste musea van de minderheid. Daar wordt het gerestaureerd en achter glas opgehangen in een grote, lichte zaal waar verder niets hangt. De mensen komen in drommen naar dat museum, ze staan lang in de rij en mogen in groepjes van 13 naar binnen. Daar staan ze dan tegenover een rol behang met letters in vele kleuren en vormen. In stilte kijken ze toe, bewonderend. Sommigen stoten elkaar aan en slaken kreten van verwondering. Slechts een enkeling lukt het de inhoud en nut en noodzaak daarvan te ontcijferen.

Advertenties

2 thoughts on “EEN MOOI GEDICHT

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s