BOEKEN TE KOOP !

Als je denkt dat ik altijd alleen maar in het onderwijs heb gezeten, heb je het goed mis. Ik heb ook een winkel gehad, waar ik o.a. boeken verkocht. Hoe dat zo kwam, vertel ik hieronder. Daarvoor moet ik eerst terug naar het einde van een van mijn eerste blogs Een jeugd vol boeken. Ik lag daar als jonge jongen op een groen ribfluweel bankje in de hoek van de huiskamer aan de Grotestraat in Ede te lezen. En ik vroeg jullie af:
Goed, op dat kleine groene bankje lag ik dus op mijn buik te lezen. Maar wat las ik zoal?

Daar gaan we het dus eerst over hebben. Wat las ik zoal? Ik heb daar over lopen nadenken en heb wat gebladerd in de boeken van vroeger die ik nog heb. Ik ben ze gaan rubriceren en kwam tot de verrassende ontdekking dat ik drie soorten boeken las, die ik nu, op mijn zeventigste, ook nog steeds graag lees, te weten strips, spannende boeken en literaire boeken. Eigenlijk niet verrassend, maar wel een eye opener.

flipjeStrips
In haar bestseller Gouden Jaren bespreekt Annegreet van Bergen de veranderingen (ten goede) vanaf de jaren 50 tot nu. Maar op jeugdcultuur en kinderboeken gaat ze niet in. Daar is ook al veel over geschreven. De commercie had al vroeg greep op wat de kindertjes zoal lazen. Vanaf de jaren 20 (v.d.v.e.) verschenen er boekjes ter promotie van produkten als pindakaas (Arretje Nof), margarine (Pukkie Planta) en pap (Bert en Bertie Brinta). Dit waren stripachtige boekjes: tekeningen boven en tekst eronder. Ik las er vroeger ook een paar. Bv. Flipje, over het fruitbaasje uit Tiel. Flipje was een wat ongezond ogend bultig ventje, voortgekomen uit een framboos en stammend uit de jaren 30. Als je genoeg jam van De Betuwe at, kreeg je boekjes waarin Flipje spannende avonturen beleefde. Zo verhuisde hij van Kabouterland naar Dierenland en trok in bij juffrouw Schaap. Tel uit je winst. Makers van de Flipjeboeken waren de ouders van (de redelijk geflipte) Fritzi Harmsen van Beek (als je dat wat zegt). Er staan me ook nog lange stroken Flipjes voor de geest die je ergens in plakte.

piggelmeeEn dan had je ook nog Piggelmee. Een beetje debiele kabouter, die onder de plak van zijn hebberige vrouw zat, die dan ook Tureluur heette, en in een omgekeerde Keulse pot woonde. In het eerste avontuur van Piggelmee, dat ik nog steeds heb (met 5 van de 27 plaatjes, mijn ouders dronken zeker geen Van Nelle koffie) heet Het tovervis(ch)je. Gejat van Grimm en aangepast aan de gemiddelde koffiedrinkerskindertjes. Piggelmee vangt een visje en mag als losgeld steeds wensjes doen. De teksten waren rammelende rijmpjes met soms gekleurde woorden.

‘In het land der blonde duinen
En niet heel ver van de zee,
Woonde eens een dwergenpaartje
En dat heette “Piggelmee”.’

suikerbol

Een echt leuke strip en niet eens commercieel bedoeld (hoewel aangeprezen met: ’t Is frisse kost, voedzaam en gezond!) was In de Soete Suikerbol, geschreven door de bekende jeugdboekenschrijver W.G. van de Hulst en getekend door zijn zoon (ook W.G.). Zeven deeltjes over een dikke koekebakker en zijn knecht. En er gaat uiteraard van alles fout. En schrijven kon die schoolmeester Van de Hulst! In boekje 3 zijn er bollen voor de koning gebakken maar een gemeen iemand heeft er een steen in gedaan:
De koning doet zijn mond wijd open. En langzaam, statig, gaat de pracht-bol naar die mond tόé…. Hij gaat de mond binnen, halverwege…. O, het gouden licht van de kaarsen flonkert op het gespannen velletje. En al die mensen gunnen hun koning die heerlijke hap van harte. ’t Is of ze allen weer meesmullen.
Hij – hij doet zijn ogen dicht van genot en – hij bijt….
Póém-m-m!…. Prrrssst!….
Verschrikkelijk!

Dit leidde dus tot mijn stripfascinatie, daarna kwamen de al eerder genoemde Tom Poes en Eric de Noorman, het stripblad Arend en nog veel meer.

winnetousdood

Spannende boeken
Met mijn vrienden ging ik vaak naar het Edese bos, waar we hutten bouwden en schoten met zelfgemaakte pijl-en-bogen. Indiaantje spelen dus. Later werd ik kojboj. Mijn vriend Henk Beekman woonde aan de Veenderweg. Daar was een soort ondergrondse cel, die soms gebruikt werd door Henks vader die bij de groentegrossier Heij werkte. Die cel was ons hoofdkwartier. We hadden kojbojhoeden, holsters, pistolen en verhalen. Die verhalen speelden we, maar hadden we ook gelezen. Ik was fan van Karl May en zijn helden uit het Wilde Westen: Old Shatterhand, Old Surehand en Winnetou. Later werd het spottend Ouwe Schaterhand en Ouwe Zekerhand. Over Winnetou hadden we later twee grappen. Het prachtig rijmende: Helaas, helaas sprak Winnetou, het zaad is al naar binnen toe. En ook de naamgrappen in: Hoe heet Hitler in het ….? Bv. in het Indiaans? Winnetoutitochni. (Veel talen waren beschikbaar. Hoe heette Hitler in het Russisch, Japans, Chinees, Maleis, Pools, Noors? Antwoorden onderaan deze blog!) Wat was ik bedroefd toen Winnetou in De Dood van Winnetou dood ging (ik kon gezien de titel niet zeggen dat het als een verrassing kwam, wel een verassing). Dat kon toch niet, zoiets mochten ze een kind niet aandoen. Maar goed dat ik toen niet wist dat Karl May nog nooit in Amerika was geweest. Of in Arabirië waar Karl May Karl Ben Nemsi zijn avonturen liet beleven. Die las ik uiteraard ook, Van Bagdad naar Istanboel, met zo’n titel weet een gereformeerd jongetje in het Ede van de jaren 50 wel raad. Maar het Wilde Westen had toch mijn voorkeur. Ik heb een van zijn boeken hier voor me liggen, De Duivelskop in het Rotsgebergte met een tekening van Hans Kresse (die van Eric de Noorman!). Prachtige voorkant met een edele indiaan in het woud. Het is nog steeds goed te lezen, veel dialogen. Soms wat plechtstatig, maar daar haalde je dus je woordenschat vandaan.

tecumseh

Een andere hit was de Tecumseh-serie van Frits Steuben, alweer een Duitser, wat hadden die Duitsers met het Wilde Westen? Achterop mijn exemplaar (De bergleeuw) staat:
Alle Tecumseh-boeken berusten op werkelijke gebeurtenissen en toestanden. Zó leefden en streden de Indianen, en de blanke veroveraars van hun gebied.
Zou het? In ieder geval heeft Tecumseh wel echt bestaan en aan het begin van de 19e eeuw heeft hij een opstand geleid. Steuben maakte van Tecumseh een opperhoofd ‘met een soort swastika van zwarte pijlen en een eigen, SS-achtig elite-legertje. Steubens werk wordt nog steeds herdrukt, zij het ontdaan van de nazistische verfraaiingen.’ (citaat van internet geplukt). Steuben heette Erhard Wittek en hij leefde van 1878 – 1981, zijn acht Tecumseh-boeken schreef hij tussen 1929 en 1952. Nou, nazistisch of niet, ik smulde ervan.

Daarna kwamen er slappe aftreksels als Arendsoog met zijn Witte Veder, volgens Peter Buwalda een roomse indiaan. Dat is niet zo gek, want Karl May maakte van Winnetou ook een christen. En de serie met Pim Pandoer van Carel Beeke, geen indiaan dit keer maar soort private dick, die zijn avonturen bij ons op de Veluwe beleefde. En Snuf de Hond en Bolke de Beer en … nou ja, veel meer.

juniorjunior2junior 3

Toen ging ik ook boeken kopen. Nou ja boeken, boekjes.

JUNIOR
JONGENSBOEKEN

zijn spannend
avontuurlijk en romantisch
*
per deel ƒ0.95
*
Per serie van twaalf
ƒ0.90 per deel
*
Metalen cassette ƒ0.95

Nadere toelichting: De JUNIOR jongensboeken zijn uitgegeven in samenwerking met het Nationaal Hoofdkwartier van de “Nederlandse Padvinders”. Nu was ik welp en padvinder van de groep Pieter Maritz (een Transvaalse boerenjongen die allerlei avonturen beleefde), die nog steeds bestaat. Of ik die boekjes (8 x 11 cm., ongeveer 200 blz.) via de padvinderij kocht, weet ik niet meer. Ik denk het niet. Ik heb er nu nog 13, maar ik heb er meer gehad want De stenen olifant spreekt is er niet meer bij. Ik was er zuinig op, want sommige zijn gekaft (met schoolkaftpapier, ook een paar met plastic, maar geen plakplastic). In totaal waren het 148 kleine pocketboekjes met indianen-, woudlopers-, ontdekkings-, detective-, piraten- en ruimtevaartverhalen. Op de site van Catawiki staan ze te koop van €13 tot € 30, maar stripwinkel Erwin vraagt er €5,- voor. Sommige boekjes zijn bewerkingen bv. Rooie Rob van Sir Walter Scott. Ik was nogal weg van de schrijver Norman Lee met boekjes als Paul Vassar, geheim agent en De Spookpiraat, Een ‘Jerry Moonlight’ verhaal! Maar ook de meer SF-achtige verhalen vond ik prachtig (Noodlanding op Venus). We ruilden de boekje onderling, zie de foto (sommigen weten dat niet, maar als je de foto in mijn blogs aanklikt of -raakt, krijg je hem schermgroot).

boekjes geruild

Hoe kwam ik nu aan mijn leesvoer. Sommige kocht ik dus, ook ruilden we en lazen we van elkaar. Maar de meeste boeken leende ik. Ik ga nu ongevraagd een stukje tekst citeren van Ben Verduijn, die in 1991 74 van mijn en zijn klasgenoten en parallelklasgenoten opzocht en bezocht en daar een uniek verslag van maakte onder de titel Meester, er staat een beer in de hoek. In het hoofdstukje over Marjan Hamerling schrijft hij ter inleiding:
Het stond daar aan de Nieuwe Stationsstraat gedragen door een aantal stevige draagbalken. Een groengeverfde houten keet die omgetoverd was tot een kiosk en bibliotheek. De naam ervan, ‘Lektura’, dekte als een vlag de lading. Ook al kocht of leende je er niets, dan nóg was het heel aantrekkelijk om met je neus tegen het vensterglas aangedrukt te kijken naar de daarachter uitgestalde nieuwste strips van kapitein Rob, Eric de Noorman, Akim, Buck Danny enz, en voor de stoutsten onder ons, Dick Bos.
Ik kon het zelf geschreven hebben. In ieder geval heb ik daar de Tecumseh-boeken geleend. Later ging ik zo vaak als ik kon naar de Openbare Bibliotheek aan de Stationsstraat, iets voorbij Tulp en het politiebureau. Je had daar een aparte afdeling voor de jeugd. Als je ging zoeken, kreeg je een plankje mee. Wilde je een boek bekijken en besnuffelen, dan moest je het plankje daarvoor in de plaats zetten. Dan ging de boel niet door elkaar staan, een handig systeem. Had je een boek gevonden, dan ging je het laten afstempelen. De leenjuffrouw haalde dan een kaart uit het boek en zette daar jouw naam op. Die kaart ging in een bak. Stempel in het boek voor de uiterste inleverdatum en naar huis spurten en lezen maar.

Wordt vervolgd

(Antwoord: Slarottimof, Foetsjimoeti, Hang-Kreng-Hang, Strontjong, Pikkinsky, Olaf Bek)

Advertenties

2 thoughts on “BOEKEN TE KOOP !

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s