MOEDER OP REIS

notitieblokIk meldde op de Facebookpagina van Oud Ede dat op vrijdag 13 maart op 100-jarige leeftijd mijn moeder was overleden. 39 mensen vonden dat leuk. Rare wereld. Ik zei tegen een kennis dat mijn hond dood was. Op langgerekte toon zei hij: ‘OK.’ Helemaal niet OK, kut was het! Moeders en Bolo’s moeten niet doodgaan. Ik ben nu met het archief van mijn moeder bezig. Of archief, eerlijk gezegd is het een grote blauwe plastic zak, waar heel veel foto’s en fotoboeken in zitten. Ook kwam ik een reisverslag tegen, een reis naar Hongarije, met mensen van de gereformeerde kerk, in de jaren 70. Ze overnachtten in Hongarije bij Hongaarse mensen van de Hongaarse gereformeerde kerk. Mijn moeder hield van reizen. Ze ging verschillende keren naar Amerika, waar veel familie woonde, ook naar Israël waar Jezus woonde. In haar reisverslag zegt ze: ‘Dat vind ik nu het leuke van reizen, allerlei mensen te ontmoeten en er een praatje mee te maken.’

Het reisverslag is opgeschreven in een notitieboek van de Hema, ƒ1,25, er zijn verschoten kleine kleurenfoto’s tussen geplakt. Er staat nergens een datum, het begint gewoon met bovenaan de eerste bladzijde ‘Hongarije’. Mijn moeder vertelt over de reis, de mensen, de gemakken en ongemakken van bij vreemde mensen logeren, de verschillen tussen (communistisch) Hongarije en het eigen land en uitstapjes naar Boedapest en het Balatonmeer. Ik heb wat fragmenten uitgekozen die ik hieronder weergeef. Wat zou ze verbaasd zijn geweest als ze had geweten dat haar geschrijf na haar dood in de hele wereld te lezen zou zijn. (Zo zag ik dat mijn blog ‘Hengelo, die mooie stad‘ vier keer was gelezen in Peru. Dat kunnen alleen Paula en Ton geweest zijn. Maar wie las het dan in Israël? Jezus?)

hon3“Het is een dorp aan één weg en overal stonden mensen onderweg om te groeten en een praatje te maken, sommige liepen mee, heel vriendelijke mensen. De Dominee vertelde later dat ze dachten dat we negers waren. In een plaatsje hier dichtbij, Gödölö, is een Universiteit voor landbouw en daar studeren veel negers, die zagen ze wel eens en dachten toen, dat alle buitenlanders negers waren.”

“Ze (de gastvrouw) liep als een hondje achter ons aan om ons op de wenken te bedienen, ik vond het wel eens een beetje vervelend, maar ze was erg blij met de lappen stof, die ik meegebracht had en een nieuwe trui voor de baas die ik voor mijn baas kocht maar die hij toch niet aan wou. Verder had ik nog veel pakjes soep en wat chocola, thee en koffie waar ze erg blij mee was, we kregen tenminste een zoen op beide wangen, o ja ook nog een paar panty’s en drie mooie broekjes, textiel is hier moeilijk te krijgen.”

hon4“Toen gingen we om 11 uur met de bus naar Gödölö, we moesten naar het politiebureau om de passen te laten controleren en het duurde verschrikkelijk lang, we hadden formulieren ingevuld en die waren niet met blokletters ingevuld. We hadden dat niet geweten en toen gingen ze alles overdoen. Toen we er aankwamen kwam er net een zigeunerfamilie uit. De vrouw huilde verschrikkelijk, ze had een hele bos haar in haar hand, of ze die in woede uit haar hoofd getrokken had of een ander, ik weet het niet. Er liep een jongen achter haar ook al huilend. Later kwamen ze weer binnen met dozen, verdwenen in een kamer, kwamen er later weer uit met een of andere politieman achter zich, die zei iets tegen hen iets van “Jullie moesten je schamen, er zijn hier allemaal buitenlanders, wat moeten die wel van jullie denken.’ Dat hoorden we later van Jo Busser, die goed Hongaars kent.”

hon6“Om 6 uur moesten we bij de kerk wezen, toen gingen we met de bus naar het Hotel. Daar werden we met Zigeunermuziek ontvangen en konden we meteen aan tafel. Het was een keurige gelegenheid mooie stoelen helemaal van hout. We kregen eerst limonade of bier, en natuurlijk een poosje wachten, de eerste gang, midden in een bord een rondje rijst met gepaneerde en gebakken paddestoelen (champignons) eromheen, erg lekker, de rijst heb ik laten staan. Toen een schaaltje met vlees (veel vlees altijd) aardappelen en een schaaltje komkommers. Het slot was een paar gebakken pannekoekjes gevuld met iets van chocola en spijs, rum eromheen en dat aangestoken. De Hongaren hadden veel plezier daarin. Want er waren ook gastheren en vrouwen. Het was erg lekker maar voedzaam. Tot slot ijs, daar tracteerde Ds. Boerkoel op. Dat alles opgeluisterd met veel plezier, het orkest speelde lustig soms bekende wijsjes en toen gaven we elkaar een arm en deinden heen en weer op de bekende manier. De Hongaren weer veel schik. Het is een spontaan soort mensen.
Het was een erg leuk diner, alleen het slot was minder prettig, er kwamen een paar vechtende zigeuners binnen. Ze hebben ze eruit gewerkt, maar het was een disharmonie.”

hon2“De volgende morgen allemaal naar de kerk. Eerst om half 10 de kinderen. Ze kregen allemaal een zakje snoep, toen om half elf de groten. Ds. Boerkoel preekte, en ds. Körpalie vertaalde. Het zingen was indrukwekkend. Langzaam en ze zingen erg hard, het zijn meestal bekende wijzen dus we zongen mee. Na de preek nog wat toespraakjes en Jo Busser bood het geld aan dat nog voor de nieuwe banken ontbrak. Het was een mooie dienst, maar wel erg lang, we zaten zo van half 10 tot kwart over twaalf in de Kerk, er waren een paar meisjes in het Hongaars, een dankbaar object voor de fotografen na de dienst. Ze bleven allemaal nog wat napraten, dat was gezellig.
Er werd ook nog een baby gedoopt, maar we zagen geen vader. Later vertelde ze, hij zat op de achterste bank, ze schamen zich schijnbaar om er bij te komen zitten. Het uitgaan van de Kerk is ook erg mooi. De mannen zitten aan de ene kant, jonge achterin, de oude vooraan. Met de vrouwen is het precies andersom, de jonge zitten vooraan en de oude achteraan. Dat is eigenlijk zo vreemd. De jonge meisjes zitten in de bank tegenover de Dominee, en zij staan alleen op als de domineesvrouw (in dit geval vrouwen) en later de dominee(s) binnenkomen. Bij het uitgaan gaan ze rij voor rij naar buiten, de ouden eerst en zo vervolgens, de mannen blijven zitten en zingen steeds psalmen tot alle dames weg waren.”

hon1“Maandag ging het naar Boedapest. Als je er in komt lijkt het allemaal niet zo mooi. Er zijn veel oude gebouwen, verwaarloosd en vies. Maar als je bij de Donau komt die Boeda en Pest in tweeën deelt is het prachtig. Een mooie kettingbrug over de Donau, nog andere ook, in Pest een prachtig Parlementsgebouw dat net zo veel gekost heeft als een stad van 40 duizend inwoners, en daar zie je aan de andere kant dan het koninklijk Paleis liggen op een berg en dan al die mooie kerken en andere gebouwen, veel standbeelden, ’s avonds zagen we het met verlichting en reclames. Prachtig. We hebben twee kerken van binnen bekeken, zo mooi, je begrijpt niet hoe de mensen het vroeger met zo weinig hulpmateriaal zo konden bouwen.
We hebben wat inkopen gedaan, een paar mooie borduurwerken in een speciaalzaak gekocht, een heel mooie zaak waar het erg druk was. het was trouwens overal druk en zo warm, hoewel je er niet zo veel last van had. De Dominee bracht ons nog naar een paar warenhuizen, de ene ging nog wel, maar die andere was gewoon pet. Geef me dan onze warenhuizen maar, het was er zo rommelig en onoverzichtelijk. Toen het diner, dat was meesterlijk, we zaten buiten en voor onze tafel een zigeunerorkest, het was prachtige muziek, en buiten komt het goed tot zijn recht. na het eten nog wat rond gereden en de verlichting bekeken.”

hon5” ’s Morgens vroeg op, om 7 uur kwam de bus ons al afhalen, ik zag wel tegen het afscheid op. We kregen van alles mee, gele paprika’s, 2 salami worsten, 2 flessen landwijn en allebei een stuk of 4 gebakken kippeboutjes en allebei een heel brood. Dat brood eten ze zo bij iets, ze breken er maar een stuk af. Maar onderweg speet het me wel dat ik het maar niet klaar gemaakt had, want die kippeboutjes had ik al gauw op en toen was het verder droog brood. Aan één kant niet zo erg, een beetje vasten was wel goed voor me.”

Advertenties

One thought on “MOEDER OP REIS

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s