KINDEREN VAN DE WIND

deel 1deel 6ebbehout

Ik was een jaar of 11 en viel van mijn stoel. Van verbazing, van opwinding, van begeerte. Op de andere hoek Torenstraat/Grotestraat, boven Café ‘Onder de toren’ woonde Johan van de Horst, een paar jaar ouder dan ik. Uiteraard zijn we we weer in Ede. Johan had me een paar boekjes laten zien. Eric de Noorman. Zulke boekjes had ik nog nooit gezien. Ook de vorm was bijzonder, ik heb het net opgemeten: 22 cm breed en 13 cm lang/hoog. Oblongformaat. De mosgroene voorplaat schreeuwde ‘avontuur’ en daar kon ik niet genoeg van krijgen. Rechtsboven stond in rode letters: de GOUDEN DROOM. Door Hans G. Kresse. In de rechteronderhoek de kop van Eric de Noorman, halflang blond haar, een verbeten blik, type Art Schenk in zijn glorietijd. Op de linkerhelft een licht gekantelde afbeelding van twee Vikingschepen op volle zee, de voorste boot is maar ten dele te zien, tegen de houten zijkant ligt een krijger te zieltogen met een pijl in de borst, ernaast Eric in strijdhouding. Onderaan stond over bijna de hele lengte: Een avontuur van Eric de Noorman. Er waren er dus meer! Dat zulke boekjes bestonden. De binnenkant was nog mooier, drie tekeningen per bladzij met spanning en sensatie en daaronder werd ook nog eens in tekst uitgelegd wat je zag. Het bleken dure boekjes te zijn, mijn ouders zagen het niet zo zitten en Joop, die eikel, wilde ze niet uitlenen. Dus Het Tyrfing-mysterie, Het Geheim van het Grafgewelf, Het Goud der Ozmecs en Storm over China gingen voorlopig aan mijn neus voorbij. Voorlopig, want ik heb de schade ingehaald. Kresse kon goed tekenen, ook bedacht hij zijn verhalen zelf. Onvergetelijk was het verhaal dat zich onder de aarde afspeelde, grotten en dwergen en een engerd Lauri de Magiër. Toen wist ik nog niet dat Kresse behoorlijk schatplichtig was aan Tolkien. Ook met de historische juistheid nam Kresse het met Eric de Noorman niet zo nauw, Eric beleefde avonturen in het Rome van de Romeinen en ook in Atlantis. Later heeft hij zich gerevancheerd in zijn Indianenserie, waarvoor hij veel las en zelfs een indianentaal leerde.

kresseZo kwamen met Eric de Noorman strips in mijn leven. Piloot Storm. Kapitein Rob. Tom Poes. Stripblad Arend. Strips werden steeds beter en mooier en diverser. En de stripfiguren gingen praten in wolkjes. Ik kocht wat en waar ik kon. Toen ik in Amsterdam woonde, moest ik na het opstaan van mijn kamer aan de Jacob van Lennepstraat naar mijn kamer aan de Overtoom voor mijn eerste kopje koffie. Hoe dat zo kwam vertel ik nog wel eens. Ik kwam dan langs een sexwinkel die behalve vieze blaadjes ook strips verkocht. Ik heb daar heel wat Dick Bosjes gekocht. Daar ik een tamelijk lichte geneigdheid heb tot enigszins obsessief-compulsief gedrag, wil ik, als ik een mooie strip ontdek, meteen alles van die serie of makers lezen en liefst ook hebben. Inmiddels heb ik ruim 1500 strips, waarvan zo’n 400 van Nederlandse makelij. De grootmeesters zijn wat mij betreft Hugo Pratt (Corto Maltese), Tardi (Isabella Avondrood), Enki Bilal (Het dorpje dat ging vliegen), François Schuiten (De duistere steden), Giraud/Moebius en François Bourgeon. Over die laatste wou ik het eens hebben. Hij is nu mijn favoriet en hem lees (eigenlijk bekijk) ik regelmatig.

Bourgeon werd in 1945 in Frankrijk geboren, ging naar de kunstacademie en haalde in 1971 zijn diploma brandschilderen (glazenier). Hij begon een eigen bedrijfje in glas-in-lood-zetten. Hij kon dat niet bolwerken en ging illustreren en tekenen. Toevallig rolde hij de stripwereld in. Men zegt dat zijn brandschilderen nog steeds te zien is in zijn kleurgebruik, diepe en felle kleuren. Hij kwam bij het gerenommeerde tijdschrift A SUIVRE (in Nederland Wordt Vervolgd) en werd in 1980 tijdens de befaamde stripdagen in Angouleme uitgeroepen tot striptekenaar van het jaar. Bourgeon was een perfectionist, deed veel brononderzoek en maakte zelfs maquettes voor zijn belangrijkste decors in zijn verhalen. Naast allerlei los werk vormen drie stripseries zijn belangrijkste werk. De Gezellen Van De Schemering speelt in Zuid-Bretagne tijdens de honderdjarige oorlog, middeleeuwen dus. In de toekomst speelt zijn wel een space opera genoemde Cyclus van Cyann, prachtige SF, gemaakt in samenwerking met Lacroix, geweldig mooi vormgegeven. Tussen het verre verleden en de toekomst, in de 18e en 19e eeuw, speelt Kinderen Van De Wind. En daar ga ik wat verder op in.

deel 3 of zoKinderen van de wind (de eerste vijf delen hebben ook een lidwoord ervoor) bestaat uit zeven delen. Oorspronkelijk waren er vijf gepland (18e eeuw), maar Bourgeon vond het nog niet af en voegde er nog twee (19e eeuw) aan toe. Je ziet dat Bourgeon zich in deze serie ontwikkelt en een zeer hoog niveau bereikt. Het eerste deel heet Het meisje in het wand, gepubliceerd in 1979. Plaats van handeling Frankrijk vlak voor de revolutie. De aristocratie heeft de macht nog vast in handen en Bourgeon beeldt ze anders af dan de Zweed Alexander Roslin, die in die tijd geflatteerde portretten van dezelfde aristocratie maakte. Het verhaal heeft een Sarah Waters-achtige plot. Twee meisjes, de adellijke Agnes, en haar gezelschapsmeisje, Isabeau, worden door omstandigheden verwisseld. Agnes gaat verder als Isa(beau) en onder die naam wordt ze de hoofdpersoon van de serie. Ze moet per schip vluchten, krijgt een verhouding met een van de matrozen, Hoël, en komt in Engeland terecht. Hoël komt op een sinister gevangenisschip terecht, waarop Franse krijgsgevangenen zitten en Isa ontmoet Mary, een welgesteld meisje en een mooi portret.

IMG_20141214_0003Bourgeon is zeezeiler en houdt van schepen en dat is te zien, ook dat hij zich goed gedocumenteerd heeft. Soms doen de zee en de meeuwen denken aan Pratt’s Corto Maltese. Ilja Pfeijffer noemt de meisjes van Genua in zijn roman La Superba Milo Manara-meisjes, hij had ze ook François Bourgeon-meisjes kunnen noemen; een recensent Van de NRC vond de meisjes en vrouwen van Bourgeon ietwat te verleidelijk, ik heb er niet zo’n moeite mee. Vanaf deel drie is Isa in Afrika (Domahey, nu Opper-Volta) waar zwarte slaven worden gehaald die vervolgens verscheept worden naar de Franse kolonie Saint Domingue (Haiti). Onderweg (deel 5, Het Ebbehout) breekt een slavenopstand uit, is er een schipbreuk en uiteindelijk worden Isa en Hoël van elkaar gescheiden. Uitgebreid laat Bourgeon zien hoe de slavenhandel in zijn werk ging, zowel de rol van de Europeanen als die van de Afrikaanse machthebbers (koning Kpengla) zelf. Bourgeon toont zich antiklerikaal, pacifistisch en vol weerzin tegen de arrogante, blanke, op geld beluste kolonisten en slavenhalers. In deel 4 tekent hij over twee bladzijden hoe zo’n slavenschip gebouwd was om zoveel mogelijk handel mee te kunnen nemen. Ook geeft hij dialogen en liederen Ook geeft hij dialogen en liederen van o.a. Creolen en in de latere delen Cajuns/Cadiens in de oorspronkelijke taal weer, met een vertaling achterin.

IMG_20141214_0002De laatste twee delen heten Het kleine meisje Bois-Caïman 1 en 2. Bourgeon tekende deel 1 t/m 5 van 1979 tot 1984, deel 6 en 7 stammen uit 2009. We zijn nu in het Zuiden van de Verenigde Staten. Aan ‘verenigd’ wordt nog gewerkt, want we vallen midden in de burgeroorlog, 1862. Een bijdehante jongedame trekt met een fotograaf dwars door de linies van de vechtende partijen van New Orleans naar Lananette, dwars door Louisiana. Dat geeft Bourgeon de gelegenheid zowel de stad New Orleans als de moerassen en swamps van de Everglades tekenen. Bourgeon is dan zo’n 60 jaar en je ziet zijn verworven meesterschap. De jongedame gaat naar haar overgrootmoeder. Dat blijkt Isa te zijn, een en al rimpel. Nog steeds is ze eigengereid en ook tekent ze nog. De rest van het verhaal is een raamvertelling, we komen te weten hoe het Isa is vergaan en hoe ze in Amerika is terecht gekomen en welk vreselijk geheim ze bij zich draagt. Je snapt dat ik Kinderen van de wind ten zeerste aanraad, ik weet niet of ze nog allemaal te krijgen zijn, bovendien zijn de voorbeeldig uitgegeven delen, met harde kaft, nogal prijzig. Maar je kunt ze van me lenen!

IMG_20141214_0001

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s