LEZEN: HEMINGWAY, ZIJN VROEGE VERHALEN

Die verhalen van Hemingway, is dat nog wat?

Jazeker, die zijn heel goed. Volgens sommigen zelfs beter dan zijn romans. Hemingway heeft zijn leven lang verhalen geschreven, fictie en non-fictie. Ze zijn een verslag van en commentaar op zijn leven. Zijn eerste verhalenbundel heette In Our Time (1925), vertaald door Clara Eggink als In Onze Tijd. De vertaling is aardig maar gedateerd, soms slaat ze zelfs wel eens een stukje over. In 1927 verscheen Men Without Women (ik kocht onderstaande Penguin op 2 november 1965, Anneke werd 20 jaar, maar dat wist ik toen nog niet). In de jaren 30 volgde Hemingway als oorlogscorrespondent de Spaanse burgeroorlog, waar hij 4 verhalen over schreef. Ik heb ze nog niet allemaal gelezen, dus ga nu in op zijn vroege verhalen.

men w w

Hemingway noemt zijn alter ego in zijn vroege verhalen Nick Adams, niks minder dan de eerste man dus! In In Our Time gaat het vaak over zijn jeugd. Zijn vader was huisarts in het dorp Oak Park bij Chicago, het middenwesten dus, blank, welgesteld, protestants en conservatief. Het was een aardige mannelijke man, natuurliefhebber, hield van jagen, vissen, wandelen en kamperen, vaak nam hij Ernest mee. Hij kwam als dokter ook in het indianenreservaat, soms met Ernest. In het verhaal ‘Indiaans kamp’ gaat een arts naar het reservaat voor een bevalling, hij gaat met zijn zoon Nick. De baby ligt niet goed en hij moet ter plekke een primitieve geïmproviseerde keizersneegeboorte uitvoeren. De indianen liggen in katzwijm en Nick moet assisteren. Hemingway senior leed op latere leeftijd aan depressies en pleegde zelfmoord. Dus precies hetzelfde als bij Ernest Hemingway, die voor zijn depressies behandeld werd met elektroshocks. Het is me (nog) niet bekend in hoeverre mevrouw Hemingway debet was aan de depressies van vader en zoon. Mevrouw was een naar mens, leed in haar jeugd aan hysterische blindheid, ze was muzikaal, wilde de muziek in, wat niet lukte en werd toen maar muzieklerares. Gefrustreerd en zeer dominant zat ze man en kind graag dwars. In het verhaal ‘Nu Leg Ik Mij Neer’ schrijft Hemingway over haar schoonmaakwoede:
Op een keer toen mijn vader op jacht was,maakte zij grondig het onderhuis schoon en verbrandde alles wat daar niet thuishoorde. Toen mijn vader thuiskwam en uit zijn wagentje stapte en het paard vastbond, brandde het vuur nog op het pad naar het huis. Ik liep hem tegemoet.
Ze inspecteren de ravage, messen, pijlen, stenen pijlpunten, alles is naar de ratsmodee. In het verhaal ‘De Soldaat Thuis’ zit een net van het front gekomen soldaat depressief thuis. Zijn moeder zanikt aan zijn kop dat hij iets moet gaan doen.
‘Ik heb er nog niet over gedacht’, zei Krebs.
‘God heeft werk te doen voor iedereen’, zei zijn moeder. ‘Er kunnen geen werkloze handen zijn in Zijn Koninkrijk’.
‘Ik ben niet in zijn koninkrijk’, zei Krebs.
Krebs voelde zich in het nauw gedreven en gebelgd zoals altijd.
‘Ik maak mij zo’n zorgen over je, Harold’, ging zijn moeder verder. ‘Ik weet aan welke verleidingen je blootgestaan moet hebben. Ik weet hoe zwak mannen zijn. (…) en ik heb voor je gebeden. Ik bid de hele dag lang voor je, Harold’.
Krebs zag hoe het spekvet stolde op zijn bord.
In werkelijkheid kwam Hemingway in 1917 gewond van het front in Italië thuis, waar hij ambulancemedewerker was, en zijn moeder eiste dat hij moest gaan studeren of werken en anders wegwezen.

hem gewond

De verhalen zijn niet lang. Het kortste is anderhalve bladzijde lang en heet ‘Een Heel Kort Verhaal’. Ze deden me denken aan de verhalen van Remco Campert. Dat komt door de wijze van vertellen. De personen en gebeurtenissen worden van buitenaf beschreven. Dus je ziet wat de personages doen en hoort wat ze zeggen. Maar je weet niet waarom en wat ze denken. Er wordt weinig uitgelegd. Vaak beginnen ze ergens middenin (in vaktermen heet dat ‘in medias res’). Bv het verhaal ‘Vijftigduizend Dollar’ over een gefikste bokswedstrijd begint als volgt:
‘Hoe sta je er zelf voor, Jack?’ vroeg ik hem.
‘Heb je die Walcott gezien?’ zei hij.
‘Daarnet in de gym’.
‘Nou’, zei Jack, ‘ik zal aardig wat geluk nodig hebben voor die vent’.

Dr. Smulders zegt zeer terecht dat Hemingways verhalen als een ijsberg zijn. Je ziet 1/8ste boven water en de rest moet je er maar bij denken en vermoeden. Een ultiem voorbeeld en een van de beste en bekendste verhalen vind je in Men Without Women (over jagers, stierenvechters, dronken indianen, boksers en andere mannen zonder vrouwen). Het heet ‘The Killers’ (Eggink: De doders). Het is bekend dat Tarantino Hemingways verhalen graag las, je ziet dat terug in de vaak vermakelijke dialogen in zijn films. In ‘The Killers’ komen twee identiek geklede mannen, zwarte overjassen, hoeden en handschoenen, een lunchroom binnen en zij intimideren de uitbater George en de enige bezoeker Nick Adams. Ze wachten op oud-bokser Ole Andreson. Die komt niet en dan gaan ze weer. Nick holt naar Ole om hem te waarschuwen, maar Ole zegt dat vluchten geen zin heeft.
The door of Henry’s lunch-room opened and two men came in. They sat down at the corner.
‘What’s yours?’ George asked them.
‘I don’t know,’ one of the men said. ‘What do you want to eat, Al?’
‘I don’t know,’ said Al. ‘I don’t know what I want to eat.’
Ze steggelen wat met George, willen eten wat er nog niet is, het is 5 uur en dinner is om 6 uur.
‘Got anything to drink?’ Al asked.
‘Silver beer, bevo, ginger ale,’ George said.
‘I mean you got anything to drink?’
‘Just those I said.’
‘This is a hot town’, said the other. ‘What do they call it?’
‘Summit.’
‘Ever hear of it?’Al asked his friend.
‘No’, said the friend.
‘What do you do here nights?’ Al asked.
‘They eat the dinner,’ his friend said. ‘They all come here and eat the big dinner.’
Zo gaat het door, het verhaal bestaat bijna helemaal uit dialoog. Als de mannen een ‘sawed-off shotgun’ tevoorschijn halen en gaan vastbinden wordt het wat onaangenamer.

killers

Dit verhaal van 13 bladzijden is dus de 1/8ste ijsberg. De hele ijsberg komt terug in de film The Killers (1947, met Ava Gardner en de eerste rol van Burt Lancaster), een prachtige film-noir. Je kunt hem zien op YouTube (zoek The Killers, Hemingway). De eerste 10 minuten van de film vormen bijna integraal het verhaal. Smullen!

Veel van Hemingways werk is verfilmd, ‘The Killers’ later nog eens met Ronald Reagan. Over Hemingway zijn ook films gemaakt, zgn. biopics, de laatste is uit 2012 Hemingway & Gellhorn met Nicole Kidman en Clive Owen, een interessante maar niet helemaal geslaagde film.

Maar zijn romans dan?

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s