LEZEN: PROJECT HEMINGWAY (1)

Al sinds mijn jeugd lees ik alles wat los en vast zit (daarover een andere keer). Nu ik de laatste tijd enigszins iets meer tijd heb, kan ik af en toe wat projecten opzetten, wat ik ook met muziek al deed met The Beatles, Simon & Carmiggelt en Pink Floyd, maar daarover enz. In de krant kwam ik Hemingway tegen. In mijn achterhoofd sluimerde al enige tijd het idee daar nog eens iets mee te doen (evenals met Scott Fitzgerald en wat ik al deed met John Fante en het jarenlange Ruslandproject). Wat houdt zo’n project dan in? Heel simpel, alles over een schrijver te weten zien te komen en alles van hem lezen. Hemingway heb ik uiteraard eerder gelezen. Raadsel: ik heb 6 boeken van hem, 3 in het Engels en 4 in het Nederlands. Oplossing: A Farewell to Arms heb ik ook als Afscheid van de Wapenen. Deze titels geven meteen aan waarom ik hem liever in het Engels lees, vertalingen verouderen, het origineel niet. Over Hemingway weet ik niet zo veel, eigenlijk alleen een paar stereotypen: WO I, Spaanse burgeroorlog, macho, alcohol, Cuba met Fidel, zelfmoord met een dubbelloops jachtgeweer.

Featured image

Ernest en Pauline Hemingway in Paris, 1927

De truc is dus zoveel mogelijk over hem te weten te komen, chronologisch, en daarnaast zijn werk te lezen, uiteraard ook chronologisch. Er zijn veel biografieën over Hemingway geschreven, hij was (hoe het nu is weet ik eigenlijk niet) internationaal een gevierd en veel gelezen schrijver. Maar de bieb in Overijssel heeft ze niet. Op internet vind ik bij bol.com ‘Leven en werk van Hemingway’ door Dr. Smulders. Precies wat ik zoek, uit 1991, dus de meeste biografieën zullen erin verwerkt zijn. Ik bestel het, € 5.-, een koopje. Dr. Smulders ken ik verder niet, het blijkt een Belg te zijn. Een Belg, die omslachtig (academisch) formuleert. Voorbeeld:
In het geval van Hemingway echter is de complexiteit een hoedanigheid, die zowel in zijn levensloop als in de ontwikkeling van zijn werk duidelijk tot uitdrukking kwam.
Hij bedoelt dus: Het leven van Hemingway is complex en het werk ook. Dr. Smulders beschrijft in 39 bladzijden het leven en in de overige bijna 100 bladzijden het werk. Het laatste houdt in dat hij alle romans en verhalen uitgebreid navertelt. Maar toch kom ik ook interessante weetjes tegen. Hemingway werd met zijn anderhalf jaar oudere zusje als tweelingmeisjes gekleed en opgevoed. Op een gegeven moment moest het haar eraf, wat traumatisch was voor de kleine Ernest en wat in zijn boeken terugkomt (en ook op Wikipedia wordt vermeld). Dat verklaart misschien ook waarom hij zo’n macho was. En waarom Dr. Smulders niet van Hemingway houdt. Ja, Dr. Smulders houdt niet van Hemingway en eigenlijk ook niet van zijn werk. Hij moppert steeds op Hemingway. Waarschijnlijk werkte Dr. Smulders als wetenschappelijk medewerker aan de universiteit en moest hij van de prof iets over Hemingway schrijven. Iets over zijn leven en zijn werk en zo.

Featured image

Hemingway debuteerde in 1923 met een bundel verhalen en gedichten. Hij is in1899 geboren, dus is het gemakkelijk te onthouden hoe oud hij was toen hij zijn boeken schreef. Zijn eerste roman The Torrents of Spring schreef hij in 1926, hij was toen dus 27 jaar. Hij schreef het boek volgens eigen zeggen in 10 dagen. In Parijs. In 1991 was dit boek volgens Dr. Smulders nog niet in het Nederlands vertaald en daarna volgens mij ook niet. Ik heb het in het Engels. Een Penguin uit 1966, 108 bladzijden dik, mooie omslag die de inhoud in een notedop weergeeft. Ik kocht het boek tijdens een liftvakantie in Spanje, voor 40 peseta’s. Peset’n, zeiden de daar aanwezige Duitsers en dat waren er nogal wat. Daar kwamen we achter toen mijn vriend Frits en ik in een kroeg naar de WK-finale voetbal gingen kijken. Duitsland tegen Engeland. Tussen de joelende Duitsers zaten Frits en ik luidkeels voor de Engelsen te wezen. In die tijd moesten we nog niet zo veel van de Duitsers hebben. Dat vonden die moffen niet leuk, gelukkig kwam het niet tot een handgemeen, hoewel de Engelsen wel met 4 – 2 wonnen.

Featured image

The Torrents of Spring is een merkwaardig boek. Een groot deel bestaat uit terzijdes aan de lezer. (If any of the readers would care to send me anything they ever wrote, for criticism or advice, I am always at the café du Dôme any afternoon, talking about Art with Harold Stearns and Sinclair Lewis, and the reader can bring his stuff along with him, or he can send it to me care of the bank, if I have a bank.) De rest is nauwelijks een verhaal. Het gaat over twee mannen, Yogi Johnson and Scripps O’Neil, die bij een pompfabriek werken. Scripps loopt in de stad, Petoskey.
He looked up. Facing him was a sign:
 BROWN’S BEANERY THE BEST BY TEST
 He would go in and eat. This was what he wanted. He would go in and eat. That sign:
 BEST BY TEST
 Ah, these big beanery owners were wise fellows. They knew how to get the customers. No ads in the         Saturday Evening Post for them. THE BEST BY TEST. That was the stuff. He went in.
Hij praat met een elderly waitress. Ze worden verliefd, vertellen elkaar verhalen, krijgen een relatie, dan wordt Scripps verliefd op Mandy, een jongere waitress. Het is vreemd, springerig en zeer om te lachen, met absurde, goed geschreven dialogen.

Yogi intussen maakt een wandeling.
A couple of Indians were passing along the road, grunting to themselves and to each other. Yogi called to them. The Indians came over.
‘Big white chief got chew of tobacco?’ asked the first Indian.
‘White chief carry liquor?’ the second Indian asked.
Yogi handed them a package of Peerless and his pocket flask.
‘White chief heap big medicine’ the Indians grunted.
‘Listen’, Yogi Johnson said. ‘I am going to address to you a few remarks about the war. A subject on which I feel very deeply.’ The Indians sat down on the logs. One of the Indians pointed at the sky. ‘Up there itchy Manitou the Mighty’, he said.
The other Indian winked at Yogi. ‘White chief no believe every goddam thing he hear’, he grunted.
Geen Native Americans hier. Meer de geest van dada.

Met de twee indianen gaat Yogi naar een club ergens op een zolder (maar wel met een zwembad). Nu blijken de twee indianen ‘wood Indians’ en de anderen ‘town Indians’. Dat mixt niet lekker. De stadsindianen spreken keurig: ‘I must introduce myself. Red Dog is the name’. Volgens Dr. Smulders spreken de stadsindianen met een Oxford-accent. Dat is zeker niet het geval bij de barman op zolder, een neger genaamd Bruce. Red Dog bestelt twee ‘Dog’s heads’ bij Bruce. The negro broke into a shrill haunting laugh. “I know it, Massa Red Dog’, he said. ‘I knowed you’d ordah dat Dog’s Head all the time.’ Politiek correct is anders. Wat is het dan wel? Volgens het voorwoord en Dr. Smulders is het een parodie op het werk van Sherwood Anderson, een auteur die sentimentele romans schreef over de nobele wilde, een late echo van Rousseaus Emile, de tabula rasa-theorie. Anderson had Hemingway op het literaire pad geholpen, dus vindt Dr. Smulders de parodie niet netjes van Hemingway. Een andere verklaring wijst erop dat Hemingway nog verplichtingen had aan zijn uitgever en dat via dit boek probeerde af te kopen. Hoe het ook zij, ik vond het een boeiend en grappig boekje, geschreven in een achteloze maar zeer precieze stijl.

En die verhalen van Hemingway, is dat wat?

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s